El-Câmi‘, dağılanı toplayan, kalpleri birleştiren ve kıyamette herkesi huzurunda cem edendir. Cem, sadece toplama değil; anlamda buluşturma ve maksatları birleştirmedir. Câmi‘ tecellisi, kalpleri hidayet üzere bir araya getirir.
Câmi‘ ismine iman eden kul, ayrışmayı değil birleşmeyi arar. Hayırlarda birleşmek, şerde dağılmak; merhamet ve adaleti buluşturarak kalpleri birleştirmek, kulluğun cem vasfıdır.
Kur’an’da “El-Câmi‘” İsminin Geçtiği Bazı Ayetler
Âl-i İmrân Suresi, 9. Ayet
“İnsanları geleceğinde şüphe olmayan bir günde bir araya getireceksin.”
Cem gününün kesinliği, Allah’ın Câmi‘ oluşunun akidevi temelini teşkil eder.
Tegâbün Suresi, 9. Ayet
“Toplanma günü.”
Kıyamet ‘toplanma günü’ olarak adlandırılır; herkesin Allah’ın huzurunda bir araya getirileceği haber verilir.
Şûrâ Suresi, 29. Ayet
“Dilediği zaman onları toplar.”
Toplama kudreti, Allah’ın iradesiyle anlık ve mutlak bir tasarruf olarak zikredilir.
Kıyâmet Suresi, 17. Ayet
“Onu toplamak ve okutmak bize aittir.”
Kur’an’ın toplanması ve okunmasının ilahî teminata bağlı olduğu; cem fiilinin vahiy üzerinde de tecelli ettiği bildirilir.
Âl-i İmrân Suresi, 103. Ayet
“Kalplerinizi birleştirdi.”
Kalplerin sevgi ve kardeşlikle birleşmesi, Allah’ın Câmi‘ oluşunun dünya hayatındaki rahmet yansımalarından sayılır.