El-Vâris

El-Vâris, her şey yok olduktan sonra kalan; mülkün asıl mirasçısı olandır. Nihai sahip O’dur; mülk emanet olarak el değiştirir ve sonunda asıl sahibine döner. Vâris ismi, sahiplik iddiasını ıslah eder ve kalbi tevekküle taşır.

Vâris ismine iman eden kul, geride bırakacağı en kıymetli mirasın güzel ahlâk ve hayır eserleri olduğunun bilincine varır. Malın ve makamın geçiciliği, hizmetin kalıcılığına kıyasla anlam kazanır.


Kur’an’da “El-Vâris” İsminin Geçtiği Bazı Ayetler

Meryem Suresi, 40. Ayet

“Biz yeryüzüne ve üzerindekilere mirasçı olacağız.”

Allah’ın nihai mülkiyeti, bütün varlığın sonunda O’na kalacağını açıkça bildirir.

Âl-i İmrân Suresi, 180. Ayet

“Allah göklerin ve yerin mirasçısıdır.”

Mirasın gerçek sahibi olarak Allah tanıtılır; kulun biriktirdikleri sonunda O’na döner.

Hicr Suresi, 23. Ayet

“Biz diriltir ve öldürürüz; biz Vârisiz.”

Hayat ve ölüm tasarrufu ile vârislik birlikte zikredilerek rubûbiyetin kapsamı ortaya konur.

Hadîd Suresi, 10. Ayet

“Göklerin ve yerin mirası Allah’ındır.”

İnfak çağrısı bağlamında nihai mülkiyetin Allah’a ait olduğu tekrar edilir.

Mü’minûn Suresi, 10-11. Ayetler

“Onlar Firdevs’in vârisleridir.”

Salih müminlerin cennete ‘vâris’ kılınması, ahiret mülkünün ilahî bir ihsan olarak verileceğini gösterir.

Mülkün Gerçek Sahibi ve En Son Mirasçısı

Bir insan öldüğünde malı çocuklarına, çocukları öldüğünde torunlarına kalır. Bu devir daim kıyamete kadar sürer. Peki kıyamet koptuğunda, bütün insanlar ve varlıklar öldüğünde bu kainat kime kalacaktır? Elbette onu yoktan var eden ve mülkün gerçek sahibi olan Allah'a kalacaktır.

El-Vâris ismi, sahiplik iddiasının ne kadar boş olduğunu yüzümüze çarpan bir hakikattir. Bizler dünyada emanetçiyiz. Elimizdeki mal, mülk ve evlat aslında bize ait değildir. Vadesi dolunca hepsini bırakıp gideceğiz ve her şey El-Vâris olan Allah'ın huzurunda toplanacaktır.

El-Vâris İsminin Anlamı Nedir?

El-Vâris ismi Arapça wrs kökünden türemiştir. Bu kök mirasçı olmak, geride kalan mala sahip çıkmak ve varis olmak manalarına gelir.

Esmaül Hüsna terminolojisinde El-Vâris isminin derin manaları şöyledir:

  1. Bütün canlılar yok olduktan sonra baki kalan ve mülkü devralan tek Zat.

  2. Servetlerin, makamların ve evlatların geçici sahipleri gittikten sonra, hepsinin kendisine döndüğü asıl sahip.

  3. Kullarına dünya nimetlerini geçici olarak veren ama sonunda hepsini geri alan.

Kuranı Kerim Hicr Suresinde şüphesiz biz diriltiriz, biz öldürürüz ve biz her şeye varis oluruz buyurulur. Yani hayatı veren de, ölümü veren de, geriye kalacak olan da sadece O'dur.

El-Bâkî ve El-Vâris Arasındaki Fark

Bu iki isim birbirini tamamlar ancak farklı açılardan sonsuzluğu anlatır.

El-Bâkî ismi Allah'ın varlığının zamanla sınırlı olmamasını ve sonsuza kadar yaşamasını ifade eder. Yani O ölümsüzdür.

El-Vâris ismi ise Allah'ın mülkiyetinin sonsuzluğunu ifade eder. Yani her şey yok olduğunda mülk O'na kalır. El-Bâkî Zatının sonsuzluğuna, El-Vâris ise sahip olduğu mülkün O'na dönüşüne vurgu yapar.

İnsanlar fani olduğu için miras bırakır. Allah Baki olduğu için mirasçı olur. O'ndan sonraya kalacak kimse olmadığı için en son ve en hayırlı varis O'dur.

Hz. Zekeriya ve Miras Duası

Bu ismin Kuranı Kerim'de geçtiği en dokunaklı yerlerden biri Hz. Zekeriya peygamberin duasıdır. Yaşlanan ve çocuğu olmayan Hz. Zekeriya, ilmini ve davasını devredecek bir varis istemiş ve şöyle dua etmiştir:

Rabbim beni tek başıma, evlatsız bırakma. Sen varislerin en hayırlısısın.

Burada Hz. Zekeriya aslında şunu demek istemiştir: Mülkün sahibi Sensin, dilediğine verirsin. Bana bir evlat ver ama vermesen de en hayırlı varis Sensin, dava Sana emanettir. Bu teslimiyet üzerine Allah ona Hz. Yahya'yı müjdelemiştir.

Hayatımızda El-Vâris Ahlakı

  • Miras Kavgası Yapmamak: Kardeşler arasında miras yüzünden çıkan kavgalar, El-Vâris ismini anlamamaktan kaynaklanır. Mümin bilir ki o mal ne kendisine ne de kardeşine kalacaktır. Geçici bir dünya malı için kalp kırmaya değmez.

  • İnfak Etmek: Ölünce malını başkaları yiyeceğine, yaşarken kendi eliyle hayır yaparak ahiretine yatırım yapar. Gerçek akıllı insan, malını kendinden önce ahirete gönderendir.

  • İlim Mirası Bırakmak: Sadece mal değil, arkasından dua edecek hayırlı evlatlar ve faydalı ilimler bırakarak manevi mirasçılarını çoğaltır.

El-Vâris Zikri ve Faziletleri

Bu isim özellikle evlat sahibi olmak isteyenler, uzun ömür isteyenler ve yalnızlık korkusu yaşayanlar için çok tesirli bir duadır.

  • Hayırlı Evlat İçin: Çocuğu olmayanlar Hz. Zekeriya'nın duasına niyet ederek Ya Vâris ismini zikrederlerse, Allah'ın izniyle hayırlı bir evlat sahibi olurlar.

  • Yalnızlık Korkusu: Yaşlılıkta yalnız kalmaktan, kimsesiz olmaktan korkanlar, Allah'ın en hayırlı dost ve varis olduğunu hatırlamak için bu isme sığınırlar.

  • Mülk ve Bereket: Allah'ın mülkünden hayırlı bir pay, ev veya araba sahibi olmak isteyenler de bu ismi okuyabilirler.

  • İşlerin Devamı: Kurduğu işin veya projenin kendisinden sonra da devam etmesini, batmamasını isteyenler El-Vâris isminin bereketini dilerler.

Miras O'nundur

Bir gün gelecek, dünya üzerindeki son insan da nefesini verecek. Şehirler boşalacak, evler sahipsiz kalacak. İşte o gün sessizliğin içinde bir nida duyulacak: Bugün mülk kimindir? Cevabı yine Allah verecektir: Tek ve Kahhar olan Allah'ındır.

Bizler o güne hazırlıklı olalım. Mülkün sahibine emaneti güzel teslim edelim.

Bu İdrakle Yakarış:

"Ey mülkün gerçek sahibi ve varislerin en hayırlısı Vâris Rabbim! Bizi dünyada kimsesiz, ahirette sevapsız bırakma. Bize ardımızdan dua edecek hayırlı nesiller ve mirasçılar lütfet. Elimizdeki emanetleri Senin rızan doğrultusunda harcamayı nasip et. Bizi tek başımıza bırakma, Sen bizim en büyük dostumuz ve sahibimizsin."