El-Muksit

El-Muksit, adaleti dengeyle yerleştiren, zulmü giderendir. Kıst, terazide tam ölçüdür; Muksit tecellisi, her hak sahibine hakkının eksiksiz verilmesini sağlar. Bu isim, sevginin adaletle, adaletin de merhametle yürütülmesi gerektiğini öğretir.

Muksit ismine iman eden kul, paylaştırmada, yargıda ve günlük hayatta ölçüyü şaşırmaz; güce meyletmeden hakkı teslim eder. Adalet, sevgiyi bozmadan onu terbiye eder ve kalıcı kılar.

Kur’an’da “El-Muksit” İsminin Geçtiği Bazı Ayetler

Hucurât Suresi, 9. Ayet

“Adaletle aralarını düzeltin; adil olun.”

İhtilafların çözümünde adaletin merkeze alınması emredilerek toplum barışının kıst ile sağlanacağı öğretilir.

Nisâ Suresi, 135. Ayet

“Adaleti ayakta tutun.”

Şahitlikte dahi ölçünün sapmaması istenir; Muksit ahlakı, yakınlık ve menfaate rağmen adaleti ayakta tutar.

Mâide Suresi, 8. Ayet

“Adaletli olun; bu takvaya daha yakındır.”

Adaletin takvaya yakın oluşu, kalbî bir şuurla dengeli hüküm vermeyi gerektirir.

Cinn Suresi, 15. Ayet

“Doğru yolda olanlar kıst üzeredir.”

İstikamet, adalet ölçüsüyle birlikte anılarak dosdoğru yolun adaletle yürüneceği beyan edilir.

Rahmân Suresi, 7-9. Ayetler

“Mizanı koydu; ölçüde haksızlık etmeyin.”

Kozmik mizan örnek verilerek insana adalet terazisini bozma uyarısı yapılır.

Adaleti ve Ahengi Tesis Eden

Kainata baktığımızda muazzam bir denge görürüz. Gezegenlerin çekim gücünden vücudumuzdaki hormonların oranına kadar her şey hassas bir terazi ile ölçülmüştür. Bu denge bozulduğunda kaos, hastalık ve huzursuzluk ortaya çıkar.

El-Muksit ismi, işte bu evrensel dengenin ve adaletin kaynağıdır. Allah bu ismiyle her işi birbirine uygun ve denk yapar. O sadece mahkemede hüküm veren bir hakim gibi değil, aynı zamanda bozulan teraziyi düzelten ve hakkı sahibine iade ederek huzuru sağlayan mutlak adalet sahibidir.

El-Muksit İsminin Anlamı Nedir?

El-Muksit ismi Arapça kst kökünden türemiştir. Bu kök adaletle hükmetmek, paylaştırmak, ölçülü olmak ve hakkı yerine teslim etmek manalarına gelir.

Esmaül Hüsna terminolojisinde El-Muksit isminin derin manaları şöyledir:

Bütün işlerini denk, birbirine uygun ve yerli yerinde yapan.
Mazlumun hakkını zalimden alan ve mazlumu hoşnut eden.
Adaleti tam olarak yerine getiren ve haksızlığı ortadan kaldıran.

Dikkat çekici bir dil kuralı olarak Kuranı Kerim dilinde kasıt kelimesi haktan sapan ve zalim anlamına gelirken, muksit kelimesi hakkı teslim eden ve adil anlamına gelir. Yani El-Muksit, sapmayı düzelten ve doğru yolu gösteren demektir.

El-Adl ile El-Muksit Arasındaki Fark

Allah'ın adaletini anlatan El-Adl ismi ile El-Muksit ismi birbirine çok yakındır ancak aralarında ince bir uygulama farkı vardır.

El-Adl ismi genel adaleti ifade eder. Yani Allah'ın her şeyi yerli yerine koyması ve zulmetmemesidir. El-Muksit ismi ise daha çok uygulamalı adaleti ve dengelemeyi ifade eder. Özellikle bir haksızlık yapıldığında devreye girer. Mazlumun hakkını zalimden alır ve mazluma verir. Hatta bazı alimlere göre Allah ahirette mazluma o kadar çok ikram eder ki, mazlum hakkından vazgeçer ve böylece zalim de affedilebilir. Yani El-Muksit, iki tarafı da bir şekilde razı edip husumeti bitiren ve barışı sağlayan demektir.

Aşırılıktan Uzak Durmak

El-Muksit ismi hayatın her alanında dengeyi emreder. Ne aşırı cimri olmak ne de aşırı savurgan olmak doğrudur. İslam ahlakı orta yolu yani itidali tavsiye eder.

Duygularımızda bile El-Muksit dengesine ihtiyaç duyarız. Aşırı sevgi insanı kör eder, aşırı nefret insanı zalim yapar. Bu ismin tecellisiyle ahlaklanan kişi, sevgisinde ve öfkesinde ölçülü olur. Birini severken ilahlaştıracak kadar sevmez, kızdığı zaman da bütün iyiliklerini silecek kadar nefret etmez.

Hayatımızda El-Muksit Ahlakı

Hakkı Teslim Etmek: Sadece mahkemede değil, günlük hayatta da adil olur. İşçinin hakkını teri kurumadan verir, mirası adaletle paylaştırır ve çocukları arasında ayrım yapmaz.
Dengeyi Korumak: Yeme içmede, uyumada ve çalışmada aşırıya kaçmaz. Ruh ve beden sağlığını korumak için dengeli bir hayat sürer.
Barışı Sağlamak: İki kişi arasında bir anlaşmazlık olduğunda, taraflardan birini tutmak yerine adaleti gözeterek aralarını bulur ve barışı tesis eder.

El-Muksit Zikri ve Faziletleri

Bu isim özellikle vesveseden kurtulmak, ibadetlerde huşu bulmak ve haksızlığa uğrayanların hakkını alması için manevi bir şifadır.

Vesveseye Karşı: Şeytanın verdiği kötü düşüncelerden ve vesveselerden kurtulmak için El-Muksit ismine sığınılır. Çünkü vesvese bir dengesizlik halidir, bu isim ise dengeyi sağlar.
Hırçın Çocuğun Sakinleşmesi: Çok ağlayan, hırçın ve uyumsuz çocukların sakinleşmesi ve dengeli bir ruh haline kavuşması için okunması tavsiye edilmiştir.
Borçlunun Borcunu Ödemesi: Alacağını alamayan kişiler, borçlunun kalbine ödeme isteği gelmesi ve hakkın yerini bulması niyetiyle bu ismi zikrederler.
İşlerin Düzene Girmesi: Karışık ve düzensiz giden işlerin rayına oturması ve dengelenmesi için okunur.

Haksızlık Ebedi Değildir

Dünyada teraziler bazen şaşabilir, güçlüler zayıfları ezebilir. Ancak bu durum geçicidir. El-Muksit olan Allah'ın terazisi asla şaşmaz. O, boynuzsuz koyunun hakkını boynuzlu koyundan alacak kadar hassas bir adalet sahibidir. Bize düşen, haksızlık yapmaktan korkmak ve uğradığımız haksızlıklarda O'nun mutlak adaletine güvenmektir.

Bu İdrakle Yakarış:

"Ey adaletiyle kainatı ayakta tutan ve mazlumların hakkını koruyan Muksit Rabbim! Bizi zulmetmekten ve zulme uğramaktan muhafaza eyle. Bozulan dengemizi düzelt, ruhumuza ve kalbimize ahenk ver. Bizi aşırılıklardan, ifrat ve tefritten koru, orta yolda sabit kıl. Hesap gününde terazimizi iyiliklerle ağır bastır."