El-Ganîyy

El-Ganîyy, hiçbir şeye muhtaç olmayan; mutlak zengin olandır. İstiğna, çok mala sahip olmak değil; ihtiyaçsızlıktır. Ganîyy ismi, kulun fakrını tanımasına ve şükrünü artırmasına vesile olur.

Ganîyy ismine iman eden kul, cömertliği bir şükür dili hâline getirir. Allah’ın kimsenin infakına muhtaç olmadığını bilir; infak, kulun kendini zenginleştirdiği bir imkâna dönüşür. Zenginlik, paylaşıldıkça değer kazanır.


Kur’an’da “El-Ganîyy” İsminin Geçtiği Bazı Ayetler

Fâtır Suresi, 15. Ayet

“Allah Ganîyy’dir, Hamîd’dir.”

Allah’ın ihtiyaçsızlığı ve hamde lâyıklığı birlikte anılarak nimetin kaynağına şükür gösterilmesi istenir.

Muhammed Suresi, 38. Ayet

“Allah Ganîyy’dir; siz fakirsiniz.”

Kulun muhtaçlığı ve Allah’ın ihtiyaçsızlığı karşılaştırılarak infakın kul yararına olduğu öğretilir.

En’âm Suresi, 133. Ayet

“Rabbin Ganî’dir.”

Allah’ın istiğnası, hiçbir şeye muhtaç olmaması ve kullarını dilediğiyle değiştirebilmesi kudretle birlikte zikredilir.

İbrahim Suresi, 8. Ayet

“Siz nankör olsanız bile Allah Ganîyy’dir.”

Nankörlük, Allah’ın zâtına zarar vermez; zarar, nankörlüğün sahibine döner.

Hadîd Suresi, 24. Ayet

“Allah Ganîyy’dir, Hamîd’dir.”

Cimrilik uyarısı bağlamında Allah’ın ihtiyaçsızlığı tekrar edilerek malın kul için imtihan olduğu bildirilir.

Zenginliği Sonsuz ve Hiçbir Şeye Muhtaç Olmayan

Dünyadaki en zengin insanı düşünün. Milyarlarca doları, sayısız mülkü ve büyük bir gücü olsun. Bu insan yine de bir yudum suya, bir nefes havaya ve gece uyumaya muhtaçtır. Hatta sevgiye, ilgiye ve sağlığa muhtaçtır. Demek ki insanın zenginliği ne kadar artarsa artsın, muhtaçlığı asla bitmez.

Ancak El-Ganiyy olan Allah, zatında, sıfatlarında ve fiillerinde hiçbir şeye muhtaç değildir. O kainatı yaratmadan önce de zengindi, yarattıktan sonra da zengindir. Bütün insanlar O'na iman etse mülkü artmaz, bütün insanlar inkar etse mülkü eksilmez. O, kendi kendine yeten mutlak zenginlik sahibidir.

El-Ganiyy İsminin Anlamı Nedir?

El-Ganiyy ismi Arapça gny kökünden türemiştir. Bu kök zengin olmak, ihtiyacı bulunmamak, kendi kendine yetmek ve başkasına muhtaç olmamak manalarına gelir.

Esmaül Hüsna terminolojisinde El-Ganiyy isminin derin manaları şöyledir:

  1. Hiçbir şeye, hiçbir mekana ve hiçbir zamana muhtaç olmayan.

  2. Zenginliği sonradan kazanılmış olmayan, ezelden beri zengin olan.

  3. Herkesin ve her şeyin Kendisine muhtaç olduğu, hazinesi asla tükenmeyen Zat.

Kuranı Kerim Fatır Suresi 15. ayette bu hakikat şöyle yüzümüze çarpılır. Ey insanlar! Siz Allah'a muhtaçsınız. Allah ise her bakımdan zengindir ve övülmeye layıktır. Yani fakirlik insanın doğasında, zenginlik ise Allah'ın doğasında vardır.

Gerçek Zenginlik Nedir?

Biz zenginliği mal çokluğu zannederiz. Oysa Peygamber Efendimiz asıl zenginliğin mal çokluğu değil, gönül zenginliği olduğunu buyurmuştur.

Allah El-Ganiyy ismiyle bize zenginliğin felsefesini öğretir. Zenginlik çok şeye sahip olmak değil, az şeye ihtiyaç duymaktır. Allah hiçbir şeye ihtiyaç duymaz, bu yüzden mutlak zengindir. İnsan ise her şeye ihtiyaç duyar, bu yüzden mutlak fakirdir.

Bir insan ne kadar az şeye tamah ederse ve ne kadar az şeye ihtiyaç duyarsa, El-Ganiyy isminden o kadar pay almış demektir.

El-Ganiyy ve El-Muğni Arasındaki Fark

Bu iki isim genellikle birlikte anılır ancak anlamları farklıdır. El-Ganiyy ismi Allah'ın bizzat Kendisinin zengin olmasını ifade eder. Yani O'nun kimseye ihtiyacı yoktur. El-Muğni ismi ise Allah'ın dilediği kulunu zengin etmesini ifade eder. Yani O, başkasını zengin kılandır.

Allah Ganiyy olduğu için Muğnidir. Yani hazinesi sonsuz olduğu için başkalarına da o hazineden bol bol verir. Eğer O'nun zenginliği sınırlı olsaydı, verirken hazinesi eksilirdi. Oysa O verdikçe hazinesi eksilmeyen tek zengindir.

Hayatımızda El-Ganiyy Ahlakı

  1. İnsanlara El Açmamak: İhtiyaçlarını insanlardan değil, zenginlerin sahibi olan Allah'tan ister. Kimseden bir şey dilenmez, minnet altına girmez.

  2. Gönül Zenginliği: Gözü toktur. Elindekiyle yetinmeyi bilir. Başkalarının malına haset etmez.

  3. Cömertlik: Allah'ın kendisine verdiği zenginliği paylaşır. Bilir ki veren Ganiyy olan Allah'tır ve verdikçe daha fazlasını verecektir.

El-Ganiyy Zikri ve Faziletleri

Bu isim özellikle maddi sıkıntı çekenler, borçlardan kurtulmak isteyenler ve manevi zenginliğe ulaşmak isteyenler için çok bereketli bir kapıdır.

  • Zenginlik ve Bolluk İçin: Maddi rızkının artmasını, evinin bereketlenmesini ve kimseye muhtaç olmamayı isteyenler Ya Ganiyy ismini zikretmeye devam etmelidir.

  • Kanaat Sahibi Olmak: Gözü açlıktan, hırstan ve dünya sevgisinden kurtulmak, kalbine huzur ve kanaat yerleşmesi için okunur.

  • Hastalık ve Musibet: Manevi hastalıklardan ve bedeni sıkıntılardan kurtulmak için, şifa hazinesi sonsuz olan Allah'a bu isimle dua edilir.

  • İnsanlara Muhtaç Olmamak: Yaşlılıkta veya zor zamanlarda ele güne muhtaç olmamak, onurunu korumak için bu ismin sırrına sığınılır.

Fakirliğimiz Zenginliğimizdir

İnsan acizliğini ve fakirliğini bildiği oranda Allah'a yaklaşır. Ne zaman ki ben zenginim, ben güçlüyüm derse kaybeder. Ne zaman ki ben fakirim, Sen Ganiyysin derse kazanır. Çünkü Allah, Kendisine muhtaç olduğunu bilen kulunu sever ve onu başkalarına muhtaç etmez.

Bu İdrakle Yakarış:

"Ey zenginliği sonsuz, hazinesi tükenmez Ganiyy Rabbim! Biz fakiriz, Sen zenginsin. Biz muhtacız, Sen ihtiyaçsızsın. Bizi Senden başkasına muhtaç etme, kapından başka kapıya gönderme. Gönlümüzü kanaat zenginliğiyle doldur, gözümüzü haramdan koru. Bize hem dünya zenginliğini hem de ahiret zenginliğini nasip eyle."