El-Mâni‘

El-Mâni‘, engelleyen, men eden ve koruyandır. Şerre giden yolları keser, kulunu görünür-görünmez belalardan alıkoyar. Mâni‘ tecellisi, sınırların özgürlüğün düşmanı değil; güvenliğin şartı olduğunu öğretir.

Mâni‘ ismine sığınan kul, günaha giden vesileleri kapatır; nefsi ve çevresini koruyan tedbirleri alır. Korunmak, kaçmak değil; bilerek ve sorumlulukla yürümektir.


Kur’an’da “El-Mâni‘” İsminin Geçtiği Bazı Ayetler

Ra’d Suresi, 11. Ayet

“Önden ve arkadan izleyen melekler...”

Koruyucu meleklerin görevi, ilahî korumanın ve men edişin düzen içindeki bir parçası olarak anlatılır.

Yâsîn Suresi, 9. Ayet

“Önlerine bir set, arkalarına bir set çektik.”

Set metaforu, Allah’ın dilediğine yönelik engelleyici kudretinin görünür bir örneğidir.

Hac Suresi, 38. Ayet

“Allah müminleri savunur.”

Savunma ve men etme, Allah’ın müminlere özel korumasının adaletle birleştiğini gösterir.

Furkan Suresi, 55. Ayet

“Şeytan insana apaçık düşmandır.”

Düşmanın açık tanıtımı, kulun men edici tedbirler almasını kolaylaştırır; Mâni‘ isminin hikmetini öğretir.

Enbiyâ Suresi, 44. Ayet

“Yeryüzünü çepeçevre eksiltiyoruz.”

Tarih ve coğrafya üzerinde ilahî müdahalenin men edici bir tecellisi tasvir edilir; güç sahipleri uyarılır.

Engelleyen ve Koruyan

İnsan acelecidir. Bir şeyi istediği zaman hemen olsun ister. O isteğinin arkasındaki tehlikeyi, şerri veya felaketi göremez. Tıpkı parlak bir bıçakla oynamak isteyen küçük bir çocuk gibidir. Anne baba o bıçağı çocuğa vermez, ona engel olur. Çocuk ağlasa da bu engel onun iyiliği içindir.

El-Mâni ismi, Allah'ın kullarına zarar verecek şeylere engel olmasıdır. O, sebepler arasına girer ve sonucun gerçekleşmesini önler. Bazen bir kazaya engel olur, bazen bir hastalığa, bazen de bizi yoldan çıkaracak bir zenginliğe mani olur. O'nun mani olması aslında en büyük korumasıdır.

El-Mâni İsminin Anlamı Nedir?

El-Mâni ismi Arapça men kökünden türemiştir. Bu kelime bir şeye engel olmak, durdurmak, vermemek ve korumak manalarına gelir.

Esmaül Hüsna terminolojisinde El-Mâni isminin derin manaları şöyledir:

  1. Dilemediği şeyin olmasına asla izin vermeyen ve sebepleri durduran.

  2. Kullarına gelecek olan felaketlere, hastalıklara ve zararlara engel olan.

  3. Hikmeti gereği bazı kullarına zenginlik veya makam vermeyerek onları bu nimetlerin şerrinden koruyan.

  4. Zalimlerin zulmüne set çeken ve onların planlarını bozan.

Bizler olayların sadece dış yüzünü görürüz. Allah ise olayların sonucunu bilir. Bu yüzden O'nun bir şeye mani olması, aslında o kulun hayrınadır.

Vermemesi de Vermesidir

Tasavvuf büyükleri Allah'ın vermemesi de vermesidir demişlerdir. Bu çok derin bir sözdür. Bir insan çok zengin olmak isteyebilir. Ancak Allah ezeli ilmiyle bilir ki o kul zengin olursa yoldan çıkacak, firavunlaşacak ve ebedi hayatını mahvedecektir. Allah o kulunu sevdiği için ona o zenginliği vermez, yani mani olur. Bu engel aslında o kulun ahiretini kurtaran bir hediyedir.

Kuranı Kerim Bakara Suresinde sizin hayır sandığınız şeyde şer, şer sandığınız şeyde hayır olabilir, Allah bilir siz bilemezsiniz buyurulur. İstediğimiz bir iş olmadığında veya bir kapı kapandığında isyan etmek yerine El-Mâni isminin hikmetine güvenmek gerekir. Belki de o kapının arkasında uçurum vardı ve Allah bizi o uçurumdan korudu.

El-Muğnî ve El-Mâni Dengesi

Allah hem Muğnîdir yani verendir, hem de Mânidir yani vermeyendir. Tıpkı bir doktor gibi. Doktor hastayı iyileştirmek için bazen ilaç verir, bazen de perhiz uygular ve tatlı yemesine mani olur. İlacı vermesi de perhizi vermesi de hastanın şifası içindir.

Allah'ın vermesi lütuf, vermemesi ise kahır değildir. İkisi de O'nun terbiyesidir. Verdiğinde şükretmek, vermediğinde sabretmek ve hikmetine güvenmek kulluğun zirvesidir.

Hayatımızda El-Mâni Ahlakı

  1. Şerre Engel Olmak: Gücü yettiğince kötülüklere, haksızlıklara ve zulme engel olur. Bir yerde gıybet yapılıyorsa konuyu değiştirir, bir yerde haksızlık varsa müdahale eder.

  2. Kendine Mani Olmak: Nefsinin kötü arzularına, harama bakmaya veya yalan söylemeye karşı kendi içinde bir engel oluşturur.

  3. İsyan Etmemek: İstediği şeyler gerçekleşmediğinde karamsarlığa düşmez. Bunda da bir hayır vardır diyerek El-Mâni ismine teslim olur.

El-Mâni Zikri ve Faziletleri

Bu isim özellikle kazalardan belalardan korunmak, düşmanların şerrini defetmek ve yuvayı korumak için çok güçlü bir kalkandır.

  • Korumak ve Korunmak: Maddi ve manevi zararlardan, nazardan, büyüden ve düşman saldırılarından korunmak için Ya Mâni ismine sığınılır.

  • Kötü Alışkanlıklar: Eşinin veya çocuğunun içki, kumar gibi kötü alışkanlıkları varsa, bunlara mani olması ve bırakmaları niyetiyle okunur.

  • Zalimleri Durdurmak: Size zarar vermek isteyen, hakkınızı gasp etmeye çalışan kötü niyetli insanların planlarını bozmak ve onlara engel olmak için zikredilir.

  • Yuva Huzuru: Aile içine fitne sokmak isteyenlere mani olmak ve yuvanın dağılmasını önlemek için okunması tavsiye edilmiştir.

Sonuç: Engelleyen O İse Güzeldir

Hayatta karşılaştığımız her engel, her red cevabı ve her başarısızlık aslında birer yön levhasıdır. El-Mâni olan Allah, o yoldan gitmemizi istemiyordur. Bizi daha hayırlı bir yola sevk ediyordur. O bir şeye mani olursa bütün dünya birleşse onu yapamaz. O bir şeye izin verirse bütün dünya birleşse ona engel olamaz.

Bu İdrakle Yakarış:

"Ey şerre, zarara ve felaketlere engel olan Mâni Rabbim! Bizi nefsimizin ve şeytanın şerrinden koru, günah işlememize mani ol. Hakkımızda hayırlı olmayan isteklerimizi bize nasip etme, bizi koru. Düşmanların tuzaklarına, zalimlerin zulmüne karşı bize kalkan ol. Verdiğine de vermediğine de razıyız, kalbimizi hikmetine ram eyle."