Es-Samed

Es-Samed, her şeyin kendisine muhtaç olduğu, kendisi hiçbir şeye muhtaç olmayandır. İhtiyaçların son mercii O’dur; sığınılan, dayanılan ve hükmüne razı olunan tek kapıdır. Samed ismi, kulun bağımlılıklarını tedavi eder ve özgürlüğün gerçek zeminini gösterir.

Samed’e iman eden kul, mahlûka kulluktan kurtulur; ihtiyaçlarını helal ve temiz yollardan arar, sonucu Allah’tan bilir. Dua, ibadet ve tevekkül; Samed’e yönelen kalbin sarsılmaz sütunlarıdır; kul, yalnız Allah’a kul olduğunda özgürleşir.


Es-Samed

Kur’an’da “Es-Samed” İsminin Geçtiği Bazı Ayetler

İhlâs Suresi, 2. Ayet

“Allahus-Samed.”

Allah’ın mutlak ihtiyaçsızlığı ve bütün varlıkların O’na muhtaçlığı tek kelimeyle özlü biçimde ifade edilir.

Bakara Suresi, 255. Ayet

“O’nu ne uyuklama tutar ne uyku.”

İhtiyaçsızlığın tafsili verilerek Allah’ın zâtının eksikliklerden münezzeh olduğu açıklanır.

Fâtır Suresi, 15. Ayet

“Allah Ganîyy’dir, Hamîd’dir.”

Ganiyy ismiyle ilişki kurularak Allah’ın hiçbir şeye muhtaç olmadığı, hamde lâyık olduğu bildirilir.

Hadîd Suresi, 24. Ayet

“Kim cimrilik ederse kendine cimrilik eder.”

Cimriliğin, Allah’ın ihtiyaçsızlığı karşısında kulun kendi zararına bir hâl olduğu hatırlatılır.

En’âm Suresi, 14. Ayet

“Göğü ve yeri yaratanı veli edineyim mi?”

Sığınmanın ve velayet arayışının doğru adresinin yalnız Allah olduğu öğretilir.

Herkesin Muhtaç Olduğu Tek Kapı

İnsanoğlu dünyaya "muhtaç" olarak gelmiştir. Nefes almaya, suya, ekmeğe, barınmaya, sevgiye ve ilgiye muhtacız. Ömrümüz bu ihtiyaçları gidermek için kapı kapı dolaşmakla geçer. Bazen patronun kapısını çalarız, bazen bir dostun, bazen de bir bankanın... Çoğu zaman yüzümüze kapanan kapılar veya minnet altında ezilmek bizi yorar.

İşte tam bu tükenmişlik anında Es-Samed ismi parlar. Bu isim; "Kapı kapı dolaşma! Herkesin muhtaç olduğu ama Kendisinin kimseye muhtaç olmadığı tek bir Kapı var, oraya gel" çağrısıdır.

Es-Samed İsminin Anlamı Nedir?

Es-Samed, Arapça "s-m-d" (samd) kökünden gelir. Pek yüksek, dâim, kendisine başvurulan ulu kişi, içi dolu (boşluksuz/som) olan demektir.

Esma-i Hüsna terminolojisinde Es-Samed isminin anlamı;

  1. Yaratılmışların her türlü ihtiyacı, dertleri ve istekleri için başvurduğu tek merci.

  2. Her şeyin Kendisine muhtaç olduğu, fakat Kendisinin hiçbir şeye (yemeye, içmeye, uyumaya, eşe, evlada) muhtaç olmadığı Zat.

  3. Eksikliklerden ve kusurlardan münezzeh olan, ebedi sığınak (The Eternal Refuge).

Kuran-ı Kerim'de İhlas Suresi'nde "Allahüssamed" (Allah Samed'dir) şeklinde geçer. Yani; "Bütün kainat O'na bakar, O ise kimseye bakmaz (muhtaç değildir)."

İhlas Suresi'nin Kilidi: "Allahüssamed"

Bu isim, İhlas Suresi'nde "Ehad" (Tek) isminden hemen sonra gelir. Bu sıralama muazzamdır:

  • Ehad: O Tek'tir, eşi yoktur.

  • Samed: O Tek'tir ama "yalnız ve işlevsiz" değildir. Kainatın bütün işleyişi O'na bağlıdır.

Arapça'da "Samed", aynı zamanda "içi dolu, som, boşluğu olmayan kaya" manasına da gelir. İnsanın içi "boştur" (acizdir, ihtiyaç doludur). Allah'ın varlığı ise "som"dur; O'nda hiçbir acizlik, eksiklik veya ihtiyaç (boşluk) yoktur.

İnsan Muhtaçtır, Samed Doyurur

İnsanın en büyük hatası, ihtiyaçlarını gidermek için kendisi gibi "muhtaç" olan diğer insanlara (sebeplere) yalvarmasıdır. Düşünün; bir dilenci başka bir dilenciden para isterse ne olur? İkisi de hayal kırıklığına uğrar.

İnsanlar da "fakir"dir (Allah'a muhtaçtır):

  • Patronun da rızka ihtiyacı vardır.
  • Doktorun da şifaya ihtiyacı vardır.
  • Kralın da bir nefese ihtiyacı vardır.

Es-Samed ismini bilen kişi, aradaki "muhtaçları" çıkarır ve doğrudan İhtiyaçsız Olan'a (Samed'e) gider.

Hayatımızda Es-Samed Ahlakı

Bu isme inanan müminin hayatında "İzzet" (Onur) olur.

  1. Kula Kul Olmamak: Es-Samed'e dayanan, insanlara el açmaz, onlara dalkavukluk yapmaz. Bilir ki veren Allah'tır, insanlar sadece postacıdır.

  2. Özgürlük: Başkalarından beklentiyi kesmek, ruhun en büyük özgürlüğüdür. "Kimseden bir şey bekleme, kırılmazsın."

  3. Sığınak Olmak: Allah nasıl kullarının ihtiyaçlarını gideriyorsa (Samed ise); mümin de insanların dertlerine deva, yaralarına merhem olmaya çalışarak bu isimden pay alır.

Es-Samed Zikri ve Faziletleri

Bu isim, özellikle "muhtaç olmamak" and "onurlu yaşamak" için manevi bir kalkandır.

  • Kimseye Muhtaç Olmamak İçin: Ele güne düşmekten, borç altında ezilmekten ve insanlara muhtaç olmaktan korkanlar "Yâ Samed" zikrine devam etmelidir.

  • Açlık ve Susuzluk İçin: Manevi tokluk hissi verir. Oruç tutarken zorlananların veya diyet yapanların bu ismi zikretmesi, açlık hissini hafifletir.

  • İsteklerin Kabulü: Bir hacetiniz olduğunda, secdede "Yâ Ehad, Yâ Samed" diyerek dua etmek, icabet kapılarını açar.

Tek Kapı, Sonsuz Çözüm

Dünya hayatında binlerce kapı çaldık, belki çoğu yüzümüze kapandı. Ama Es-Samed kapısı asla kapanmaz, randevu gerekmez, aracı gerekmez. O Kapı'nın sahibi; senin derdini dinlemekten bıkmaz, hazinesi vermekle tükenmez. Yüzünü insanlara değil, Samed'e dön.

Bu İdrakle Yakarış:

"Ey herkesin kendisine muhtaç olduğu, kendisi ise kimseye muhtaç olmayan Samed Rabbim! Bizi Senden başkasına muhtaç etme, namerde el açtırma. Bizi kullarının kapısında, dünya menfaati için bekletme. İhtiyaçlarımızı Senin sonsuz hazinenden karşıla. Bize onurlu, izzetli ve sadece Sana eğilen bir baş nasip et."