El-Evvel

El-Evvel, başlangıcı olmayan; her şeyden önce var olandır. Bütün ‘ilk’ler O’nun ‘ilk’sizliğine dayanır; varlığın başı, Allah’ın varlığıyla anlam kazanır. Evvel ismi, varoluşun kaynağına saygıyı ve başlangıçları doğru yapma hassasiyetini öğretir.

Evvel ismine iman eden kul, işlerini besmeleyle başlatır; niyetini Allah’ın rızasına bağlar. Doğru başlangıç, doğru istikametin yarısıdır; başlangıçtaki ihlas, sürecin bereketini belirler.


Kur’an’da “El-Evvel” İsminin Geçtiği Bazı Ayetler

Hadîd Suresi, 3. Ayet

“O evveldir, âhirdir, zâhirdir, bâtındır.”

Allah’ın zaman ve mekân üstü oluşu, dört sıfatın birlikte zikriyle kapsamlı bir tevhid ufku çizer.

Kasas Suresi, 70. Ayet

“Evvel de hamd O’nundur.”

Başlangıcın şükürle anılması emredilerek hamdin varoluşun ilk bilinci olduğu öğretilir.

Fâtiha Suresi, 2. Ayet

“Hamd âlemlerin Rabbine.”

Tüm hamdin Rabb’e ait olduğu bildirildiği için her başlangıcın hamd ile yapılması tavsiye edilir.

Yâsîn Suresi, 82. Ayet

“Ol der, oluverir.”

Başlatan emrin kudreti, yaratmanın Allah’ın kelâmına bağlı sürat ve kesinlikle gerçekleştiğini gösterir.

En’âm Suresi, 102. Ayet

“Her şeyin yaratıcısı Allah’tır.”

Başlangıcın kaynağının Allah olduğu, yaratmanın bütünüyle O’na ait olduğu açıkça ifade edilir.

Başlangıcı Olmayan İlk

Her şeyin bir başlangıcı vardır. İnsan bir doğum tarihiyle başlar, ağaç bir tohumla başlar, evren büyük patlama ile başlar. Tarih kitaplarını ne kadar geriye sararsanız sarın, mutlaka bir başlangıç noktasına ulaşırsınız. Peki, o ilk başlangıcı başlatan kimdir?

İşte bu sorunun cevabı El-Evvel ismidir. O, varlığının bir başlangıcı olmayan, zamandan ve mekandan önce de var olan ve her şeyin kendisinden başladığı yegane varlıktır.

El-Evvel İsminin Anlamı Nedir?

El-Evvel ismi Arapça evl kökünden gelir. Sözlükte ilk, önceki, başlangıç ve önder gibi anlamlara gelir.

Esmaül Hüsna terminolojisinde El-Evvel isminin anlamları şöyledir:

  1. Varlığının bir başlangıcı olmayan, ezelden beri var olan.

  2. Hiçbir şey yokken var olan ve bütün varlıkların yaratılış sebebi olan.

  3. Zaman kavramını yaratan ama Kendisi zamana bağlı olmayan.

Bizler sonradan yaratıldık, bu yüzden bize hadis yani sonradan olan denir. Allah ise El-Evvel sıfatıyla Kadim yani başlangıcı olmayandır. O'ndan öncesi yoktur.

Her Şeyin Başı O'dur

Bir trenin vagonlarını düşünün. Her vagonu çeken bir önceki vagondur. Peki en baştaki lokomotifi çeken kimdir? O kendi gücüyle hareket eder. Kainattaki sebepler zinciri de böyledir.

Sizi anne babanız yaptı, onları dedeniz, onu da bir başkası. Bu zincir sonsuza kadar geriye gidemez. Zincirin en başında, yaratılmamış bir Yaratıcı olmak zorundadır. İşte El-Evvel ismi, varlık zincirinin ilk halkasını tutan kudrettir. O sebepleri yaratandır ama Kendisi bir sebebe muhtaç değildir.

El-Evvel ve El-Ahir Birlikteliği

El-Evvel ismi genellikle El-Ahir ismiyle birlikte anılır. Hadid Suresi üçüncü ayetinde O Evveldir, Ahirdir, Zahirdir, Batındır buyurulur.

Bu ifade Allah'ın zamanı kuşattığını gösterir. O hem en baştadır hem de en sondadır. Geçmiş O'nun ilmindedir, gelecek O'nun hükmündedir. İnsan zamanın içinde hapsolmuş bir yolcudur, Allah ise zaman nehrini yaratan ve ona yön veren kudrettir.

Hayatımızda El-Evvel Ahlakı

  1. Her İşe O'nunla Başlamak: Madem her şeyin başı O'dur, öyleyse her işe O'nun adıyla başlamak gerekir. Besmele çekmek, yani Bismillah demek, El-Evvel ismine bir saygı duruşudur. Ey Rabbim, Sen ilksin, ben de bu işime Senin adınla ilk adımı atıyorum demektir.

  2. Geçmişten Ders Almak: El-Evvel olan Allah, tarih boyunca nice kavimler yaratmıştır. Mümin geçmişe bakıp ibret alır ama geçmişe takılıp kalmaz.

  3. Önceliği Allah'a Vermek: Hayatındaki sevgilerde ve tercihlerde ilk sıraya Allah rızasını koyar.

El-Evvel Zikri ve Faziletleri

Bu isim özellikle yeni başlangıçlar yapmak isteyenler ve hayatta birinci olmak isteyenler için manevi bir anahtardır.

  • Çocuk Sahibi Olmak İçin: Soyun devamı ve ailenin ilk meyvesi olması niyetiyle, çocuğu olmayanların Ya Evvel ismini zikretmeleri tavsiye edilmiştir.

  • Sınavlarda ve İşlerde Birinci Olmak: Bir yarışta, sınavda veya projede ilk sırayı almak, rakiplerini geçmek isteyenler bu isme devam edebilir.

  • Yeni Başlangıçlar: Yeni bir işe, yeni bir eve veya yeni bir okula başlarken işlerin hayırla sonuçlanması için okunur.

O Varken Hiçbir Şey Yoktu

Peygamber Efendimiz bir duasında şöyle buyurmuştur: Allah'ım! Sen Evvelsin, Senden önce hiçbir şey yoktur.

Bu hakikat bizi kibre düşmekten korur. Neyimize güveniyoruz? Biz yoktuk, O vardı. Biz yine yok olacağız, O yine var olacak. Varlığımız O'nun var etmesine bağlıdır. Aslolan ve kalıcı olan sadece O'dur.

Bu İdrakle Yakarış:

"Ey başlangıcı olmayan, her şeyden önce var olan Evvel Rabbim! Bütün işlerimize Senin güzel adınla, Bismillah diyerek başlıyoruz. Bizi hayırda ve iyilikte ilklerden, öncülerden eyle. Kalbimizdeki sevgilerin en başına Kendi sevgini koy. Bizi Senden başkasına muhtaç etme ve varlığımızın Senin lütfun olduğunu unutturma."