El-Muhyî

El-Muhyî, hayat verendir; kurumuşa can, sönene ışık, umutsuza ümit verir. Toprağın baharda dirilişi ve kalbin hidayetle uyanışı bu ismin aynasında görünür. Muhyî tecellisi, hem biyolojik hem manevi dirilişi kuşatır.

Muhyî ismine iman eden kul, diriliş arzusu taşır. İmanla nefes almak, Kur’an’la kalbi canlandırmak, ilim ve hizmetle toplumu ihya etmek bu arzunun adımlarıdır. Umutsuzluk kapıları kapatır; Muhyî’ye güven kapıları açar.


El-Muhyî

Kur’an’da “El-Muhyî” İsminin Geçtiği Bazı Ayetler

Fussilet Suresi, 39. Ayet

“Yeryüzünü ölümünden sonra dirilten O’dur.”

Doğanın dirilişi, Allah’ın hayata döndürücü kudretine somut bir delil olarak dikkatlere sunulur.

Bakara Suresi, 258. Ayet

“Allah diriltir ve öldürür.”

Hayat ve mevt üzerindeki mutlak tasarrufun Allah’a ait olduğu net bir şekilde bildirilir.

Enfâl Suresi, 24. Ayet

“Sizi diriltecek şeye çağırdığı zaman...”

Müminler, kalpleri ihya edecek çağrıya koşmaya davet edilir; manevî dirilişin yolu gösterilir.

Hadîd Suresi, 17. Ayet

“Allah yeryüzünü diriltir.”

Kalplerin katılaşmasına karşı, Allah’ın diriltme kudretinin tabiattaki gibi gönüllerde de tecelli edebileceği hatırlatılır.

Yâsîn Suresi, 12. Ayet

“Ölüleri diriltiriz.”

Dirilişin öznesi Allah olarak belirtilir; hayata döndürme fiilinin tamamen ilahî yetki olduğu vurgulanır.

El-Muhyî İsminin Anlamı Nedir?

El-Muhyî, Arapça "h-y-y" (hayat) kökünden gelir. Hayat veren, dirilten, yaşatan, canlandıran ve ölüden diriyi çıkaran demektir.

Esma-i Hüsna terminolojisinde El-Muhyî isminin anlamı;

  1. Cansız maddelere (toprak, su, tohum) can verip onları canlı varlıklar haline getiren.
  2. Ölü kalpleri imanla, cahil akılları ilimle, sönük ruhları hikmetle dirilten.
  3. Kıyamet günü çürümüş kemikleri ve toz olmuş bedenleri tekrar diriltecek olan.

Rum Suresi 50. ayet bu hakikati muhteşem bir tabloyla anlatır: "Allah'ın rahmet eserlerine bak! Yeryüzünü ölümünden sonra nasıl diriltiyor (Yuhyî). Şüphe yok ki O, ölüleri de elbette diriltecektir."

Biyolojik Mucize: Bir Damla Sudan İnsana

İnsanın yaratılışı El-Muhyî isminin en büyük tecellisidir. Cansız elementler (karbon, hidrojen, oksijen, demir) nasıl oluyor da bir araya gelip düşünen, hisseden, aşık olan ve dua eden bir "insan" oluyor? Anne karnındaki o ilk kalp atışını kim başlatıyor? O cansız et parçasına kim "hayat" üflüyor?

Elbette El-Muhyî. O, ölüden diriyi çıkarandır. Her bebek, bu ismin somut bir kanıtıdır.

Doğanın Dirilişi: Yağmur ve Toprak

Kurak bir mevsimde toprağa bakın; çatlamış, grileşmiş ve tamamen "ölü" gibidir. Üzerinde hayat emaresi yoktur. Ama gökten "rahmet" (yağmur) indiğinde, o ölü toprak birden kımıldanır, kabarır ve içinden rengarenk çiçekler fışkırır.

İşte bu, El-Muhyî isminin görsel şovudur. Mesaj şudur: Ey İnsan! O kupkuru toprağı her bahar dirilten Allah, senin solmuş umutlarını, bitmiş hayallerini ve ölü kalbini diriltemez mi? Elbette diriltir. Yeter ki sen O'ndan "hayat" iste.

Manevi Diriliş: Kalbin Hayatı

Bedenin hayatı "ruh" ile, ruhun hayatı ise "iman" iledir. Bir insan bedenen çok sağlıklı olabilir, spor yapabilir, çok iyi beslenebilir. Ama eğer kalbinde iman, merhamet ve sevgi yoksa; o kişi Kuran'ın tabiriyle "yürüyen bir ölüdür".

En'am Suresi 122. ayette şöyle buyurulur: "Ölü iken dirilttiğimiz ve kendisine insanlar arasında yürüyebileceği bir ışık (nur) verdiğimiz kimse..."

İnkar, cehalet ve kin kalbi öldürür. İman, ilim ve muhabbet ise kalbi diriltir. El-Muhyî, kalplere "iman aşısı" yaparak onları ebedi hayata hazırlar.

El-Muhyî ve El-Mümît Dengesi

Bu isim genellikle zıddı olan El-Mümît ismiyle beraber anılır. Hayatı veren O'dur, ölümü veren de O'dur. Ancak buradaki ölüm bir "yok oluş" değildir. El-Mümît ile dünya nöbetinden terhis ediliriz, El-Muhyî ile ebedi hayata (ahirete) gözümüzü açarız. Biri başlangıç, diğeri geçiş kapısıdır.

Hayatımızda El-Muhyî Ahlakı

El-Muhyî ismine inanan bir mümin, çevresine "hayat enerjisi" saçmalıdır.

  1. Pozitif Olmak: Girdiği ortamı karartan, sürekli ölümden ve felaketten bahseden değil; neşe, umut ve yaşama sevinci aşılayan kişi olmalıdır.
  2. İhyâ Etmek (Diriltmek): Unutulmuş bir iyiliği, terk edilmiş güzel bir geleneği tekrar canlandırmalıdır.
  3. Kalp Tamiri: Kırık bir kalbi onarmak, üzgün bir dostu teselli etmek; manevi bir "hayat verme" eylemidir.

El-Muhyî Zikri ve Faziletleri

Hayatında bir tıkanıklık yaşayanlar için bu isim anahtar gibidir.

  • Şifa İçin: Maddi ve manevi hastalığı olanlar, şifa bulmak ve bedenlerinin canlanması için "Yâ Muhyî" ismine devam etmelidir.
  • Tükenmişlik İçin: Kendini ruhen bitkin, hevesi kaçmış ve depresif hissedenler (Burnout sendromu), ruhlarına "can suyu" olması için bu zikri çekmelidir.
  • İşlerin Canlanması: Durgunlaşan işlerin açılması ve bereketlenmesi için de bu isme başvurulur.

Hayat O'nun Elindedir

Doktorlar ilaç verir ama şifayı (hayatı) yaratan El-Muhyî'dir. Sebepler tükenmiş görünse de, Hayat Sahibi oradadır. O isterse çölü gül bahçesine, ölü kalbi iman yuvasına çevirir.

Bu İdrakle Yakarış:

"Ey ölü kalplere can, kurumuş topraklara hayat veren Muhyî Rabbim! Bedenimize sağlık, ruhumuza neşe, kalbimize iman hayatı ver. Bizi bedenen yaşayan ama ruhen ölü olanlardan eyleme. Kurumuş umutlarımızı rahmetinle yeşert, bizi tükenmişlikten kurtar. Mahşer günü bizi 'La ilahe illallah' diriliğiyle huzuruna al."