El-Mecîd

El-Mecîd, şanı yüce, kemali büyük ve cömertçe lütfeden demektir. Şan (mecd) sadece ün değil; kemal sıfatlarının uyum içinde tecellisidir. El-Mecîd, izzet ve ihsanın aynı Zât’ta kemal ile birleştiğini gösterir.

Mecîd ismine inanan kul, şanı ve itibarı Hakk nezdinde arar. Gösterişe değil kalite ve sahiciliğe; alkışa değil hakikate yönelir. İhsan ve cömertlik şanın doğru zeminidir; övünç ise şanı sönükleştirir.


El-Mecîd

Kur’an’da “El-Mecîd” İsminin Geçtiği Bazı Ayetler

Bürûc Suresi, 15. Ayet

“Arşın sahibi, Mecîd olan Allah.”

Arşın sahibi oluş, Allah’ın şan ve hükümranlığının en yüce mertebede olduğunu ve Mecîd isminin bu hükümranlıkla bütünleştiğini gösterir.

Hûd Suresi, 73. Ayet

“İnnehu hamîdun mecîd.”

Allah’ın hem övgüye lâyık hem de şanı yüce olarak tanımlanması, kemal sıfatlarının bir aradalığını ifade eder.

Kaf Suresi, 1. Ayet

“Mecîd Kur’an’a.”

Kur’an’ın ‘mecîd’ oluşu, ilahî kelamın şan ve değerini ve mesajının yüceliğini ilan eder.

Rahmân Suresi, 78. Ayet

“Celâl ve ikram sahibi Rabbinin adı yücedir.”

Rabbin adının yüceltilmesi, mecîd manasına giren şan ve ikram vasıflarını hatırlatarak tazimi öğretir.

İsrâ Suresi, 111. Ayet

“O’nu tekbir et.”

Tekbir emri, Allah’ın şanının büyüklüğünü dil ve amelle ilan etme sorumluluğunu kulun omzuna yükler.

El-Mecîd İsminin Anlamı Nedir?

El-Mecîd, Arapça "m-c-d" (Mecd) kökünden gelir. Sözlükte; şan, şeref, büyüklük, ululuk ve genişlik demektir.

Esma-i Hüsna terminolojisinde El-Mecîd isminin anlamı;

  1. Zatı ve sıfatları çok yüce ve şerefli olan.

  2. Fiilleri çok güzel, ihsanı ve cömertliği sonsuz olan.

  3. Övgü ve saygının zirvesinde bulunan.

Kısa Formül: Yüksek Şeref + Sonsuz Cömertlik = Mecîd. Allah'ın şanı o kadar yücedir ki, hiçbir kulun günahı O'nun şerefini düşüremez; hiçbir kulun ibadeti de O'nun şerefini artıramaz. O, zatında zaten Mecîd'dir.

Namazın Zirvesi: "İnneke Hamîdün Mecîd" Sırrı

Namaz kılan herkesin günde defalarca okuduğu "Allahümme Salli" ve "Allahümme Barik" dualarının sonu hep aynı biter: "İnneke Hamîdün Mecîd."

Peki neden namazı bu iki isimle bitiriyoruz?

  • Hamîd: Övülen, bütün övgüleri hak eden.

  • Mecîd: Şanı yüce ve cömertliği bol olan.

Biz bu duada şunu diyoruz: "Allah'ım! Hz. İbrahim ve ailesine verdiğin o şan, şeref ve bereketi (Mecîd tecellisini), Hz. Muhammed (s.a.v) ve ümmetine de ver. Sen ki övülmeye layıksın ve şanın çok yücedir." Bu dua, İslam ümmetinin şeref ve izzet kaynağıdır.

Kuran-ı Mecîd ve Arş-ı Mecîd

Allah, bu şanlı ismini hem Kitabı'na hem de Arş'ına vermiştir:

  • Kuran-ı Mecîd: Kaf Suresi 1. ayette Kuran için "Ve'l Kur'ani'l Mecîd" (Şanlı/Şerefli Kuran) denir. Bu, Kuran'ın hem lafzının üstün olduğunu, hem de manasının (içeriğinin) çok zengin ve cömert olduğunu gösterir. O Kitap, okuyana şeref kazandırır.
  • Arş-ı Mecîd: Burûc Suresi 15. ayette Allah'ın hükümranlık tahtı (Arş) için "Zü'l-Arşi'l-Mecîd" (Mecîd olan Arş'ın sahibi) ifadesi geçer.

Bu, El-Mecîd isminin tecelli ettiği her şeyin (Kitap, Arş, İnsan) değer ve şeref kazandığını gösterir.

El-Mecîd, El-Celîl ve El-Kerîm Farkı

Bu isimlerin hepsi "büyüklük" ve "güzellik" anlatır ama tonları farklıdır:

  • El-Celîl: Allah'ın heybetini ve büyüklüğünü anlatır. İnsanda "korku ve saygı" uyandırır. (Ulaşılmazlık).
  • El-Kerîm: Allah'ın cömertliğini ve yumuşaklığını anlatır. İnsanda "sevgi ve ümit" uyandırır. (Yakınlık).
  • El-Mecîd: Bu ikisinin muhteşem birleşimidir. O hem çok heybetli ve şereflidir (saygı duyulur), hem de çok cömert ve lütufkardır (sevilir). "Muhteşem" kelimesinin tam karşılığıdır.

Hayatımızda El-Mecîd Ahlakı

El-Mecîd isminden nasibini alan bir mümin, "şerefli" (Mecd sahibi) bir hayat yaşar.

  1. İzzet ve Şeref: Basit, çirkin ve süfli işlerden uzak durur. Yalan söylemek, iftira atmak veya hırsızlık yapmak "Mecd" sahibi bir kula yakışmaz.
  2. Yüksek Ahlak: Davranışlarıyla çevresine "ışık" saçar, saygı uyandırır.
  3. Övgüye Layık Olmak: İşini öyle güzel ve kaliteli yapar ki, insanların takdirini (Hamd) ve saygısını (Mecd) kazanır.

Gerçek şeref; parada veya makamda değil, El-Mecîd olan Allah'a yakınlıktadır.

El-Mecîd Zikri ve Faziletleri

Toplum içinde saygınlık kazanmak, itibarını korumak, iftiralardan temizlenmek ve manevi derecesinin artmasını isteyenler için "Yâ Mecîd" zikri tavsiye edilmiştir.

Özellikle özgüven eksikliği yaşayanlar veya haksız yere şerefi zedelenenler, bu isme sığınarak Allah'tan "İzzet" ve "Mecd" isteyebilirler.

Hamd ve Mecd O'nundur

Bizler namazın sonunda "Hamîdün Mecîd" diyerek şunu ilan ederiz: "Rabbim! Bütün övgüler (Hamd) Sanadır, bütün yücelik ve şeref (Mecd) Senindir. Bizdeki güzellikler de Senin Mecîd isminin bir yansımasıdır."

Bu İdrakle Yakarış:

"Ey şanı yüce, ikramı bol ve her türlü övgüye layık Mecîd Rabbim! Bizi ahlakımızla şerefli, cömertliğimizle sevilen kullarından eyle. Bizi basit ve çirkin işlerden, izzetimizi zedeleyecek hatalardan koru. Namazlarda okuduğumuz 'Salli ve Barik' dualarındaki 'Hamîdün Mecîd' sırrına bizi de erdir. Kuran-ı Mecîd'in şerefini kalbimize nakşeyle."