Er-Rezzâk

Er-Rezzâk, rızkı genişçe ve sürekli veren; her canlının payını tayin eden ve ulaştırandır. Rızık yalnız ekmek ve su değildir; sağlık, huzur, ilim, dostluk ve hidayet gibi maddî-manevî bütün nasipleri kapsar. Taksim, ilahî hikmet ve imtihan ilkelerine göre gerçekleşir; kimine dar, kimine geniş verilişi, kulun hem şükrünü hem sabrını imtihan eder.

Rezzâk ismi, kulun yüreğinde tevekkül ve çalışkanlık dengesini kurar. Sebeplere sarılmak ibadet, sonucu Allah’tan bilmek imandır. Helal kazanç, kanaat ve infak disiplini Rezzâk’a iman edenin ahlakıdır. Açgözlülük, israf ve kul hakkı rızık anlayışını kirleten hastalıklardır. Rızıkta teminat, Allah’ın vaadi; kulun payı ise gayret ve şükürdür.

Kur’an’da “Er-Rezzâk” İsminin Geçtiği Bazı Ayetler

Zâriyât Suresi, 58. Ayet

“Şüphesiz Allah Rezzâk’tır, pek güçlüdür.”

Allah’ın rızık verişinin, O’nun mutlak kudretiyle birlikte anılması, rızık konusunda gerçek güvenin yalnız O’na duyulması gerektiğini bildirir.

Ankebût Suresi, 60. Ayet

“Nice canlı rızkını taşımaz; Allah rızıklandırır.”

Bu cümle, rızkın taşınamayacağı hallerde bile Allah’ın lütfuyla ulaştırıldığını ve tevekkülün meşru temelini anlatır.

Hûd Suresi, 6. Ayet

“Yeryüzünde rızkı Allah’a bağlı olmayan hiçbir canlı yoktur.”

Ayet, rızık teminatının kapsamını genişleterek her canlıyı içine alır ve Allah’ın bilgisinin bu teminatla beraber işlediğini beyan eder.

Cuma Suresi, 10. Ayet

“Allah’ın lütfundan isteyin.”

İbadetten sonra çalışma ve talep etmenin teşvik edilmesi, sebeplere sarılmanın ibadetle çelişmediğini gösterir.

Bakara Suresi, 172. Ayet

“Size rızık olarak verdiklerimizin temiz olanlarından...”

Rızkın helal ve temiz olması gerektiği, şükrün de ancak bu şartla tam bir anlam kazanacağı öğretilir.

Er-Rezzâk İsminin Anlam Derinliği

Er-Rezzâk ismi sadece “veren” anlamına gelmez. Bu isimde asıl vurgu, süreklilik ve isabet üzerinedir. Allah rızkı rastgele dağıtmaz; her canlıya ihtiyacı olanı, taşıyabileceği zamanda ve ölçüde ulaştırır. Bu yönüyle Rezzâk, yalnız bolluğu değil; dengeyi, hikmeti ve zamanlamayı ifade eder.

İnsan çoğu zaman rızkı yalnız maddi kazançla sınırlar. Oysa Rezzâk ismi, insanın hayatında eksikliği hissedilen her alanı kapsar. Sağlığın yerinde olması, zihnin berraklığı, kalbin huzuru, doğru insanlarla karşılaşmak ve doğru zamanda doğru kararları verebilmek de rızkın parçasıdır. Bu isim, rızkın sadece elde edilen değil; korunan ve devam ettirilen bir nimet olduğunu öğretir.

Er-Rezzâk ve Kulun İç Dünyası

Rezzâk ismini bilen bir kul için rızık, endişe kaynağı olmaktan çıkar. Çünkü bu isim, insanın kontrol alanı ile teslimiyet alanını ayırır. Kul çalışır, plan yapar ve gayret eder. Ancak sonucu belirleyenin kendisi olmadığını bilir. Bu bilgi, insanın omuzlarındaki görünmez yükü hafifletir.

Rızık endişesi, insanı aceleci ve hırslı yapabilir. Rezzâk’a iman ise sabrı öğretir. Kul, geciken rızkın yokluk olmadığını; bazen korunma, bazen terbiye, bazen de yön değiştirme anlamına geldiğini idrak eder. Bu bakış açısı, insanı kıyas hastalığından ve başkalarının nasiplerine göz dikmekten korur.

Çalışmak, Tevekkül ve Rezzâk Dengesi

Er-Rezzâk ismi, tembelliğe gerekçe değildir. Aksine, bu isim kuldan aktif bir sorumluluk ister. Kur’an’da rızık Allah’a nispet edilirken, insanın yeryüzüne dağılması ve çalışması da açıkça teşvik edilir. Bu iki durum birbirinin zıddı değil, tamamlayıcısıdır.

Kul, emeğini ibadet bilinciyle ortaya koyar. Sonuçta elde ettiğini kendi becerisinin değil, ilahi takdirin neticesi olarak görür. Bu denge bozulduğunda iki uç ortaya çıkar: ya insan sebeplere tapar ya da çalışmayı terk eder. Rezzâk ismi, bu iki yanlışı aynı anda düzeltir.

Rızıkta Helal Bilinci ve Ahlaki Boyut

Er - Rezzâk’a iman, rızkın nasıl kazanıldığıyla doğrudan ilgilidir.Helal olmayan kazanç, görünürde artış sağlasa da bereketi eksiltir.Bereket ise sayıyla ölçülen bir artış değil; fayda, huzur ve devamlılık halidir.

Bu isim, israfı ve açgözlülüğü de sorgulatır.Çünkü rızkı veren Allah ise, kulun görevi onu doğru yerde kullanmaktır.İnfak, paylaşma ve kanaat bu ismin hayata yansıyan ahlaki sonuçlarıdır.Rezzâk’a iman eden kişi, başkasının rızkını tehdit olarak görmez; kendi nasibinin başkasına yazılmayacağını bilir.

Kur’an’da Er- Rezzâk İsminin Kullanım Bağlamı

Kur’an’da Rezzâk ismi, genellikle güç ve kudret vurgusuyla birlikte zikredilir.Bu birliktelik, rızkın yalnızca merhametle değil, mutlak hâkimiyetle de ilişkili olduğunu gösterir.Allah’ın güçlü oluşu, rızık teminatının da sarsılmaz olduğunu bildirir.

Rızıkla ilgili ayetlerin bir kısmı doğrudan insana hitap ederken, bir kısmı tüm canlıları kapsar.Bu geniş çerçeve, insanın kendisini evrenin merkezine koyma eğilimini törpüler.Kul, kendi rızkının da, başkasının rızkının da aynı ilahi düzen içinde yer aldığını fark eder.

Er - Rezzâk İsmini Bilmenin Hayata Etkisi

Bu ismi tanımak, insanın rızıkla olan ilişkisini dönüştürür.Kaygı azalır, şükür artar.Sahip olunan nimetler fark edilir hale gelir.Kayıplar ise mutlak yoksunluk olarak değil, geçici imtihanlar olarak görülür.

Er - Rezzâk ismi, insana şunu öğretir: Rızık yalnız elde edilen şey değildir; kalpte taşınabilen şeydir.Huzur olmayan kazanç, gerçek rızık değildir.Bu farkındalık, insanın hayat temposunu ve beklentilerini daha sağlıklı bir zemine oturtur.