El-Vâsi‘

El-Vâsi‘, rahmeti, ilmi, kudreti ve ihsanı her şeyi kuşatan demektir. O’nun genişliği, kulun darlığını aşar; imkânların ve ihtimallerin ufku Vâsi‘ tecellisiyle açılır. Genişlik, gevşeklik değil; kapsayıcı hikmettir.

Vâsi‘ ismine iman eden kalp, ümidini geniş tutar ve gayretini artırır. İnsanlara karşı da geniş gönüllülükle yaklaşır; daraltan dil ve tutumlardan uzak durur. Farklılıkları kuşatan merhamet ve adil paylaşım Vâsi‘ ahlakının toplumsal yansımasıdır.


El-Vâsi‘

Kur’an’da “El-Vâsi‘” İsminin Geçtiği Bazı Ayetler

Bakara Suresi, 115. Ayet

“Doğu da batı da Allah’ındır... Allah Vâsi‘dir, Alîm’dir.”

Ayette Allah’ın mekânı kuşatan mülkü ile ilminin genişliği birlikte anılarak O’nun kuşatıcılığı ortaya konur.

Bakara Suresi, 247. Ayet

“Allah ilim ve bedende onu genişletti.”

Talut örneğiyle, Allah’ın dilediğine kapasite genişliği verdiği ve bunun ilahî bir ikram olduğu gösterilir.

Nisâ Suresi, 130. Ayet

“Allah Vâsi‘dir, Hakîm’dir.”

Genişlik ile hikmetin beraberliği, kulun dar ufukları aşarken ilahî ölçüyü koruması gerektiğini öğretir.

En’âm Suresi, 147. Ayet

“Rabbinin rahmeti vâsidir.”

Rahmetin genişliği, ümit kapısını açık tutar ve tövbe için teşvik edici bir zemin hazırlar.

A’râf Suresi, 156. Ayet

“Rahmetim her şeyi kuşatmıştır.”

İlahi rahmetin kapsamı hiçbir varlığı dışarıda bırakmaz; bu, kulda kuşatıcı bir merhamet ahlakı doğurur.

El-Vâsi' İsminin Anlamı Nedir?

El-Vâsi', Arapça "v-s-a" (vüs'at) kökünden gelir. Genişlik, bolluk, kapasite ve kuşatıcılık demektir.

Esma-i Hüsna terminolojisinde El-Vâsi' isminin anlamı;

  • İlmi, rahmeti, kudreti, affı ve mağfiretiyle her şeyi kuşatan.

  • Hazinesi asla tükenmeyen, vermesiyle eksilmeyen, zenginliği sonsuz olan.

  • Yarattıklarına geniş rızık ve imkanlar sunan, darda bırakmayan.

Zıddı "darlık"tır. Allah için hiçbir konuda sınırlama, bitme, tükenme veya yetersizlik söz konusu değildir. O, Mutlak Genişlik Sahibidir.

Üç Boyutlu Genişlik: Rahmet, İlim ve Mülk

El-Vâsi' ismi kainatta üç ana kanaldan akar:

Rahmetin Genişliği: Araf Suresi 156. ayette "Rahmetim her şeyi kuşatmıştır" buyurulur. O'nun rahmeti o kadar geniştir ki, sadece iyileri değil, asileri, inkarcıları, hayvanları ve bitkileri de içine alır. Okyanusun pisliği temizlemesi gibi, Vâsi' olan Allah'ın rahmeti de günahları eritir.

İlmin Genişliği: O'nun bilgisi, olmuşu, olacağı, gizliyi, açığı, kalplerden geçeni ve henüz akla gelmeyeni bile kuşatır.

Mülkün Genişliği: Uzaya baktığımızda gördüğümüz o devasa genişlik, milyarlarca galaksi, El-Vâsi' isminin sadece fiziksel bir gölgesidir.

"Vâsi'un Alîm": Neden Beraber Zikredilir?

Kuran-ı Kerim'de El-Vâsi' ismi, çoğunlukla El-Alîm (Her şeyi bilen) ismiyle birlikte gelir: "Vâsi'un Alîm".

Bunun muazzam bir mantığı vardır:

  • Bir insan zengin (geniş imkanlı) olabilir ama kime yardım edeceğini bilemeyebilir (cahil olabilir).

  • Veya kimin ihtiyacı olduğunu bilir ama ona verecek imkanı dar olabilir (fakir olabilir).

Allah ise;

  • Vâsi'dir: Sonsuz imkana ve genişliğe sahiptir.

  • Alîm'dir: O imkanı kime, ne zaman, ne kadar ve nasıl vereceğini en iyi bilendir.

Bu ikili, mümin için güven kaynağıdır: "Rabbimin hazinesi geniş, benim ihtiyacımı da biliyor. O halde endişeye gerek yok."

Darlık Hissi ve El-Vâsi' Terapisi

Psikolojik "daralmalar" (anksiyete, stres), insanın kendi kabuğuna çekilip olayları "Ben nasıl çözeceğim?" diye kendi dar kapasitesiyle düşünmesinden kaynaklanır.

El-Vâsi' ismi, insanı bu cendereden çıkarır.

Maddi Darlık: "Rızkım azaldı" diye korkma. Allah'ın arzı geniştir, rızık kapıları sonsuzdur.

Manevi Darlık: "Çok günahım var, affedilmem" diye korkma. O'nun mağfireti, senin günahlarından çok daha geniştir.

İnşirah Suresi'nde Peygamberimize "Biz senin göğsünü genişletmedik mi?" denilmesi, El-Vâsi' isminin kalpteki tecellisidir. Bu isme sığınan insanın kalbi "İnşirah" bulur (genişler), olaylara daha geniş bir vizyonla bakar.

Hayatımızda El-Vâsi' Ahlakı

El-Vâsi' isminden nasibini alan insan "Geniş Yürekli" olur.

Hoşgörü: İnsanları dar kalıplara sokmaz, hatalarını affedebilecek geniş bir toleransa sahip olur.

Cömertlik: İmkanlarını paylaşırken "Biter mi?" korkusuyla cimri (dar) değil, "Allah Vâsi'dir" inancıyla cömert (geniş) davranır.

Vizyon: Dar düşünceli, bağnaz ve saplantılı olmaz. Ufku geniş, ümidi büyük olur.

El-Vâsi' Zikri ve Faziletleri

İç sıkıntısı yaşayanlar, rızık darlığı çekenler, hafızasının ve zihninin açılmasını (ilminin genişlemesini) isteyenler için "Yâ Vâsi'" zikri manevi bir ilaçtır.

Özellikle bunaldığınız anlarda; "Ey mülkü ve rahmeti geniş olan Vâsi' Rabbim! Göğsüme genişlik ver, işimi kolaylaştır" duası, kalpteki o sıkışmışlık hissini çözer.

Sınırları Kaldırmak

Bizler sınırlar dünyasında yaşıyoruz. Evimiz sınırlı, ömrümüz sınırlı, gücümüz sınırlı. Ancak bağlandığımız Allah Vâsi'dir; O'nda sınır yoktur. Daracık dünyadan bunaldığında, başını kaldır ve Vâsi' olan Rabbine yönel. O, sana dünyalara sığmayan bir huzur verecektir.

Bu İdrakle Yakarış:

"Ey rahmeti, ilmi ve mağfireti her şeyi kuşatan Vâsi' Rabbim! Daralan göğsümüze inşirah (genişlik) ver. Kıtlaşan rızkımızı, daralan vaktimizi ve azalan sabrımızı 'Vâsi'' isminle genişlet. Bizi dar düşüncelerden, cimrilikten ve ümitsizlikten kurtar. Bizi, Senin o sonsuz rahmet denizine dalan ve affınla kuşatılan kullarından eyle."